MOOTAB^موتاب

ويروئيد لكه زرد مو(GYSVd)

خانواده:Pospiviroidae

جنس: Apscaviroid

گونه: Grapevine yellow speckle viroid

اندازه: درGYSVd- 1366 تا 369 نوكلئوتيد و در GYSVd- 2363 نوكلئوتيد

اين بيماري اولين بار در سال 1972 توسط تايلور و وودهام در استراليا شرح داده شد.

3-1: علائم بیماری

با توجه به اين كه اين بيماري در مناطق و اقليمهاي مختلف رشد مي كند و علائم متفاوتي نشان مي دهد ولي علائم بارز و مشخص آن ايجاد لكه هاي زرد رنگ و پراكنده در سطح برگ مي باشد و همچنين رگبرگ نواري را مي توان در سطح برگ مشاهده كرد.

3-2: عوامل بيماري

دو مولكول RNA حلقوي بسيار نزديك به هم (GYSVd- 1 وGYSVd- 2)، مرتبط با بيماري لكه زرد مو مي باشند. وقتي كه RNA استخراج شده از درخت انگور به خيار و گوجه فرنگي مايه زني شود، آلودگي ممكن است صورت پذيرد ولي ويروئيد در انها قادر به همانندسازي و تكثير نخواهد بود. اين دو ويروئيد به طور مستقل قادر به اجاد بيماري لكه زرد در انگور مي باشند.

ويروئيدGYSVd- 1اولين بار توسط كلتونو و رضائيان در سال 1988 از رقم "كابرنت فرانك"جدا شد. ويروئيدGYSVd- 2نيز اولين بار توسط كلتونو و رضائيان در سال 2989 از رقم "كيوتو" كه بر روي پايه رقم " دوگريج" پيوند زده بود و علايم بيماري لكه زرد را نشان مي داد، جدا شد. در ايران نيز اين دو ويروئيد، توسط زكي عقل و ايزدپناه در سال 1383 از تاكستانهاي استانهاي فارس ( شهرستانهاي بوانات، ميمند و شيراز) و آذبايجان غربي ( شهرستان اروميه) گزارش شده است.

براي تشخيص اين بيماري شاخص هاي مختلفي وجود دارند كه عبارتند از:

1.      شاخص انتقال پيوند: براي اين روش از ارقام اروپايي Mataro و Mission استفاده مي شود كه در اينها علائمي شبيه به علائم ايجاد شده در انگور است ولي نامنظم اند.

2.      شاخص انتقال به  ميزبانهاي ديگر: GYSVd به طريق مكانيكي به خيار و سويا منتقل مي شود ولي در آنها علائمي نشان نمي دهد. ديگر ويروئيدهاي انگور پاتوژنهاي گوجه فرنگي، خيار Gynuraaurantiacaهستند و در انها علائم نشان مي دهند.

3.      شاخص الكتروفرز ژل پلي آكريلا ميد ( Acrylamide): اين شاخص مطمئن نيست لذا فقط به طور آزمايشي براي شناسايي ويروئيد لكه زرد مو و ديگر ويروئيدهاي انگور بكار مي روند كه طرز عمل آن شامل استخراج DNA، متمركز ساختن و الكتروفورز است.

4.     شاخص تجزيه مولكولي: روش مولكولي براي شناسايي ويروئيدهاي انگور به كار مي رود.

3-3: ساختمانهاي ثانويه ويروئيد

اين ويروئيد داراي ساختمانهاي ثانويه مي باشد كه 5 ناحيه را دارا مي باشد  اين5 ناحيه عبارتند از:

1.      ناحيه مركزي حفظ شده ( Central conserved region: CCR)

2.      ناحيه بيماري زا (Pathogenic region: P)

3.      ناحيه متغيير (Variable region: V)

4.      ناحيه انتهايي سمت راست ( Terminal right region: T_R)

5.     ناحيه انتهايي سمت چپ (Terminal left region: T_L)

منبع: پایانامه کارشناسی- بیماریهای ویروسی و ویروئیدی مهم انگور- محسن عسکرزاده